Ο πίνακας αυτός με τον τίτλο "Γυναίκα στα μπλε που διαβάζει γράμμα" χρονολογείται το 1663-1664 και βρίσκεται στο Ρεικσμουζέουμ στο Άμστερνταμ.
Η σύνθεση βρίσκεται σε υπέροχη αρμονία και υπάρχει τέλεια γεωμετρική σχέση ανάμεσα σε όλα τα στοιχεία του πίνακα. Η σκηνή διαδραματίζεται σε ένα εσωτερικό χώρο σπιτιού όπου απεικονίζεται μια γυναικεία μορφή πλάγια, φορώντας ένα μπλε ριχτό ρούχο και κρατώντας ένα γράμμα με το βλέμμα της στραμμένο σε αυτό. Θεωρείται μάλιστα ότι η γυναίκα έχει τα χαρακτηριστικά της γυναίκας του Βερμέερ.
Αμέσως δημιουργούνται ερωτήματα: η γυναίκα είναι έγκυος, όπως υποδηλώνει η εμφάνιση της; Τι είδους νέα διαβάζει; Παρά τις λεπτομερείς συγκρίσεις με τη μόδα της εποχής δεν έχει εξακριβωθεί αν η μητρική εμφάνιση της γυναίκας οφείλεται σε εγκυμοσύνη ή απλώς στα ρούχα της. Το φως που πέφτει από τα αριστερά (πάντα το φως στα έργα του Βερμέερ πέφτει από τα αριστερά) φωτίζει το γράμμα που κρατά στα χέρια της.
Στο τραπέζι, υπάρχει ένα παρατημένο μαργαριταρένιο κολιέ (σύμβολο αγνότητας ή και στοιχείο ματαιοδοξίας) αποκαλύπτει το ενδιαφέρον του Βερμέερ για την παραμικρή λεπτομέρεια καθώς και την ιδιαίτερη φροντίδα στην απόδοση του φωτός. Η άδεια καρέκλα, ο χάρτης και το γράμμα ίσως είναι αναφορά σε κάποιον απόντα, πιθανώς τον σύζυγο της γυναίκας. Ο Βερμέερ δεν εισχωρεί ποτέ πλήρως στη ζωή των μοντέλων του. Περιορίζεται σε υπαινιγμούς για την κατάσταση τους, χωρίς ποτέ να εισβάλλει στον ιδιωτικό τους χώρο ή να παρεισφρέει στα προσωπικά μυστικά τους.
