Kύκλος workshop στην συντήρηση αρχαιοτήτων

Αν είστε ιστορικός, αρχαιολόγος, αρχαιοφύλακας ή γενικά λάτρης της αρχαιολογίας και θέλετε να μάθετε τα μυστικά των εργαστηρίων συντήρησης αρχαιοτήτων, μπορείτε να παρακολουθήστε με την νέα χρονιά τον νέο κύκλο workshop του HYP Learning+ από την κα.Κέλλυ Μανουδη της Hellenic Youth Participation  

« Συντήρηση Αρχαιοτήτων I: Κεραμικά»

Κατά την διάρκεια ενός 3ωρου την εβδομάδα θα γνωρίσετε από κοντά τις μεθόδους καθαρισμού, στερέωσης, συγκόλλησης, συμπλήρωσης των χαμένων μερών και αισθητικής αποκατάστασης αλλά και τρόπους για την καλύτερη αποθήκευση και έκθεση των κεραμικών αντικείμενων (αρχαίων και σύγχρονων).

Η νέα δραστηριότητα του ΗΥP Learning + ξεκινά άμεσα με την συμπλήρωση των θέσεων του τμήματος. 
Δήλωσε τώρα συμμετοχή με προσωπικό μήνυμα στη σελίδα HYP Learning+! 
Στο τέλος του κάθε κύκλου θα δίνεται βεβαίωση παρακολούθησης. 
Για περισσότερες πληροφορίες εδώ: http://hellenicyouthparticipation.com 

 

ΑΙΓΑΙΑΚΕΣ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ 2013

Οι Αιγαιακές Διαλέξεις κατά το έτος 2013 θα πραγματοποιούνται στο Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών (Μητσαίων 9, σταθμός μετρό Ακρόπολη).

Πρόγραμμα Διαλέξεων:

Παρασκευή 25 Ιανουαρίου 2013, ώρα 19:00
 - Ανιχνεύοντας νοικοκυριά, ανθρώπους και νοήματα: Δέκα χρόνια ερευνητικής δραστηριότητας στο νεολιθικό οικισμό Αυγής Καστοριάς Γεωργία Στρατούλη (ΙΖ´ Ε.Π.Κ.Α.)
http://www.aegeussociety.org/gr/index.php/aegean-lectures/stratouli-al-2013/

Παρασκευή 22 Φεβρουαρίου 2013, ώρα 19:00

Η ΥΕΙΙΒ-ΙΙΙΑ1 περίοδος στη Λοκρίδα (Καλαπόδι)

Σοφία Δημάκη (ΙΔ´ Ε.Π.Κ.Α.)

http://www.aegeussociety.org/gr/index.php/aegean-lectures/dimaki-al-2013/

Παρασκευή 29 Μαρτίου 2013, ώρα 19:00

Η ακρόπολη της Βραυρώνας κατά τη μυκηναϊκή περίοδο

Κώστας Καλογερόπουλος (Ακαδημία Αθηνών)

http://www.aegeussociety.org/gr/index.php/aegean-lectures/kalogeropouloa-al-2012/

Παρασκευή 26 Απρίλιου 2013, ώρα 19:00

Ένας ΥΕ ΙΙΙΓ οικισμός στο ιερό του Ποσειδώνα της Καλαυρείας (Πόρος) (διάλεξη στα Αγγλικά)

Michael Lindblom (Πανεπιστήμιο Uppsala)

http://www.aegeussociety.org/gr/index.php/aegean-lectures/lindblom-al-2013/

Παρασκευή 14 Ιουνίου 2013, ώρα 19:00

Θα προβληθεί η αρχαιολογική ταινία του Φίλιππου Κουτσαφτή TO.RA.KE.

Την ταινία θα προλογίσει ο ίδιος ο σκηνοθέτης, ενώ η Δρ Monica Nilsson (Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών) θα μιλήσει για τις ανασκαφές στα Δενδρά και την εύρεση της περιώνυμης πανοπλίας.

http://www.aegeussociety.org/gr/index.php/aegean-lectures/to-ra-ke-al-2013/

Φθινόπωρο 2013

Πρωτοελλαδικοί τάφοι στα Νέα Στύρα Ευβοίας

Μαρία Κοσμά (ΙΑ´ Ε.Π.Κ.Α.)

http://www.aegeussociety.org/gr/index.php/aegean-lectures/kosma-al-2013/

Το Μεσοελλαδικό πλοίο από τη θέση Μήτρου και οι απαρχές της αιγαιακής ναυπηγικής τέχνης (διάλεξη στα Αγγλικά)

Aleydis Van De Moortel (Πανεπιστήμιο Tennessee, ΗΠΑ)

http://www.aegeussociety.org/gr/index.php/aegean-lectures/van-de-moortel-al-2013/

Το Μεσοελλαδικό Άργος: μια πορεία προς την κοινωνική πολυπλοκότητα

Άννα Φίλιππα-Τouchais (Ecole francaise d'Athenes) και Gilles Touchais (Paris I-Sorbonne)

http://www.aegeussociety.org/gr/index.php/aegean-lectures/touchais-al-2013/

Για περισσότερες πληροφορίες και για τις περιλήψεις των διαλέξεων μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: http://www.aegeussociety.org/gr/index.php/aegean-lectures

Πηγή: http://www.aegeussociety.org/

The European Library

Ένα πολύ καλό site σχεδιασμένο για να ικανοποιήσει τις ανάγκες της ερευνητικής κοινότητας σε όλο τον κόσμο είναι η "Ευρωπαϊκή βιβλιοθήκη". 
Προσφέρει γρήγορη και εύκολη πρόσβαση στις συλλογές των 48 Εθνικών Βιβλιοθηκών της Ευρώπης και άλλων κορυφαίων ευρωπαϊκών ερευνητικών βιβλιοθηκών, με πάνω από 9.548.758 ψηφιακά αντικείμενα και 103.425.199 βιβλιογραφικές εγγραφές.

Δείτε εδώ : http://www.theeuropeanlibrary.org

Δωρεάν αρχαιολογική βόλτα με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μνημείων

Την Τετάρτη 18 Απριλίου, Διεθνή ημέρα Μνημείων,δωρεάν  θα είναι η είσοδος σε αρχαιολογικούς χώρους και δημόσια μουσεία.






Πηγή:http://news.in.gr

Άνοιξε ο αρχαιολογικός χώρος του Ακρωτηρίου Σαντορίνης

Επιτέλους ένα ευχάριστο νέο που περιμέναμε πολύ καιρό...! Ανοιχτός από σήμερα θα είναι ο αρχαιολογικός χώρος του Ακρωτηρίου Σαντορίνης, ο οποίος παρέμενε κλειστός από τον Σεπτέμβρη του 2005, όταν κατέρρευσε το στέγαστρο.
Ο χώρος θα είναι επισκέψιμος από τις 10:00 έως τις 17:00.




Πηγή: http://www.tanea.gr

Αρχαιολογικά Μουσεία και Συλλογές στην Ελλάδα

Η έκδοση Αρχαιολογικά Μουσεία και Συλλογές στην Ελλάδα παρουσιάζει μέσα από κείμενα και εικονογράφηση, τα δημόσια αρχαιολογικά μουσεία και τις συλλογές, που είναι σε πλήρη λειτουργία.  Περιέχει πληροφορίες σχετικά με τη φυσιογνωμία του κάθε μουσείου, τις συλλογές και τα σημαντικότερα εκθέματα του κλπ.

Για περισσότερες πληροφορίες και αρχεία σε μορφή pdf επισκεφτείτε τον ιστότοπο: Υπουργείο Πολιτισμού 

H Αρχαία πόλη της Πάρου και το αρχαϊκό ιερό της στο Δεσποτικό

Τη Δευτέρα 19 Μαρτίου 2012 και ώρα 19:00μμ, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, θα πραγματοποιηθεί διάλεξη του αρχαιολόγου Γιάννου Κουράγιου με θέμα η αρχαία πόλη της Πάρου και το αρχαϊκό ιερό της στο Δεσποτικό. 

Οι ανασκαφές στο Δεσποτικό συνεχίζονται και φέτος από το Μάιο έως τέλη Ιουλίου με τη συμμετοχή Ελλήνων και Ιταλών αρχαιολόγων.








Πηγή: http://www.archaiologia.gr/

Πέθανε ο πατέρας της Μυκηναϊκής επιγραφικής

Ο Emmett L. Bennett σε ηλικία 93 ετών πέθανε στις Ηνωμένες πολιτείες, ο οποίος θεωρήθηκε ο πατέρας της Μυκηναικής επιγραφικής, αφού ο ρόλος του στην αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β' υπήρξε καταλυτικός. Στη μονογραφία του "Οι Πινακίδες της Πύλου" το 1951 δημοσίευσε τον πρώτο οριστικό κατάλογο των συμβόλων της Γραμμικής Β', κάτι που αποτέλεσε το πρώτο βήμα για την ανάγνωση κάθε άγνωστης γραφής. 


Πηγή: Περ/κό Αρχαιολογία online 

7ο Bazaar Βιβλίων και Αντιγράφων Ελληνικών Μουσείων στο Βυζαντινό Μουσείο

Στις 2 Δεκεμβρίου έως 4 Δεκεμβρίου 2011 θα πραγματοποιηθεί στο Χριστιανικό και Βυζαντινό Μουσείο το 7ο Bazaar βιβλίων και αντιγράφων Ελληνικών Μουσείων.

Βιβλία, κατάλογοι εκθέσεων, ημερολόγια, σημειωματάρια, σημειωματάρια, αντίγραφα αρχαιολογικών αντικειμένων, είδη κεραμικής τέχνης, χριστουγεννιάτικα στολίδια, παιχνίδια, παζλ, διακοσμητικά είδη κλπ θα πωλούνται με έκπτωση από 40% έως 70%.

Ώρες λειτουργίας του bazaar:

Παρασκευή 2/12 και Σάββατο 3/12 από τις 10:00 έως τις 20:00

και την Κυριακή 4/12 από τις 10:00 έως τις 17:00

Περισσότερες πληροφορίες : Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο

Blod.gr

Ένας πολύ καλός ιστότοπος που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του Ιδρύματος Μποδοσάκη είναι το http://www.blod.gr το οποίο συγκεντρώνει και προβάλλει διαλέξεις, ομιλίες και εκδηλώσεις από όλο το φάσμα της επιστημονικής και πνευματικής μας ζωής. Ρίξτε του μια ματιά ;)

Τα μυστικά της αρχαιότερης χριστιανικής επιγραφής γραμμένης στα ελληνικά

Εκπληκτικά μυστικά της αρχαιότερης χριστιανικής επιγραφής στον κόσμο, η οποία είναι γραμμένη στα ελληνικά, φέρνουν στο φως νέες έρευνες.
Πρόκειται για πληροφορίες που δείχνουν τη σχέση των δημιουργών της με τον αιρετικό φιλόσοφο Βαλεντίνο, αλλά και την επιρροή που είχαν δεχτεί από προχριστιανικά στοιχεία.
Η επιγραφή είναι πέτρινη, με επίσημη ονομασία NCE156. Ανήκει στη συλλογή των Μουσείων του Καπιτωλίου της Ρώμης και χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 2ου αιώνα μ.Χ., όταν η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία βρισκόταν στη μεγαλύτερη ακμή της.
Από την ίδια περίοδο δεν υπάρχουν άλλα χριστιανικά κατάλοιπα γραφής πάνω σε πέτρα, παρά μόνο σε πάπυρο, τα οποία φέρουν αποσπάσματα των ευαγγελίων, γραμμένα με μελάνι.
Ωστόσο η NCE156 καινοτομεί και ως προς το περιεχόμενό της, καθώς δεν αναφέρεται άμεσα στα ευαγγέλια, αλλά παραπέμπει σε χριστιανικές πεποιθήσεις, εμπλουτισμένες με ειδωλολατρικά στοιχεία.  Το κείμενο αναφέρει:
"Στο λουτρό μου, οι αδελφοί του νυφικού θαλάμου φέρουν τους πυρσούς,
[εδώ] στις αίθουσές μας πεινούν για τα [αληθινά] δείπνα,
ακόμη και όταν εγκωμιάζουν τον Πατέρα και δοξάζουν τον Υιό.
Εκεί [με τον Πατέρα και τον Υιο] είναι η μοναδική πηγή και ρείθρα της αλήθειας."
(απόδοση από τη μτφ. του κειμένου στα αγγλικά, όπως εμφανίζεται στο Live Science)
Ένας επιστήμονας, ο Γκρέγκορι Σνάιντερ, από το Κολέγιο Ντέιβιντσον της Βόρειας Καρολίνας, που έχει αφιερώσει 50 χρόνια ερευνών στη συγκεκριμένη επιγραφή, πιστεύει ότι πρόκειται για επικήδειο επίγραμμα, που περιλαμβάνει χριστιανικά και ειδωλολατρικά στοιχεία.
"Πρόκειται πράγματι για επιγραφή του 2ου αιώνα μ.Χ., είναι δηλαδή το παλαιότερο χριστιανικό κείμενο που κατέχουμε", δήλωσε στην ιστοσελίδα LiveScience.
Τη χρονολόγηση της επιγραφής έκανε πριν από περίπου 40 χρόνια η Μαργκερίτα Γκουαρντούτσι, γνωστή Ιταλίδα επιγραφολόγος, που πέθανε το 1999.
Σύμφωνα με το άρθρο του LiveScience, η Γκουαρντούτσι πρότεινε τον 2ο αιώνα μ.Χ., επειδή η επιγραφή ήταν γραμμένη με ελληνικά γράμματα κλασικού στιλ, που χρησιμοποιούνταν στη Ρώμη κατά τη διάρκεια του 1ου και 2ου αιώνα μ. Χ. Αργότερα, τα γράμματα άλλαξαν. Για παράδειγμα, το ωμέγα (Ω) και το Σίγμα (Σ) τροποποιήθηκαν και έμοιαζαν περισσότερο με τα γράμματα W και C αντίστοιχα.
Ο δημιουργός της επιγραφής ήταν πιθανότατα μαθητής του Βαλεντίνου, γνωστικού αιρετικού, που γεννήθηκε στην Αίγυπτο περίπου το 100 μ.Χ., ταξίδεψε στη Ρώμη, όπου δημιούργησε τη δική του Εκκλησία και σχολή για να καταλήξει στην Κύπρο, όπου πέθανε το 160/161 μ.Χ., αφού πρώτα απέκτησε ισχυρή ομάδα μαθητών.
Οι οπαδοί του Βαλεντίνου αλλά και του κινήματος των Γνωστικών είχαν αρκετές διαφορές με τους πρώτους Χριστιανούς. Για παράδειγμα, δεν πίστευαν ότι έπρεπε να γίνουν μάρτυρες, ούτε ότι κάποια πράγματα είναι κακό να τα κάνουν, όπως το να πάρουν όρκο στο όνομα του Καίσαρα ή να προσφέρουν θυμίαμα σε ένα άγαλμα.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, στην επιγραφή επικρατεί μια εκπληκτική ανάμιξη στοιχείων χριστιανικής και ειδωλολατρικής παράδοσης. "Πρόκειται για πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία, που δείχνουν ότι αυτή την περίοδο η χριστιανική ταυτότητα ήταν ευέλικτη", αναφέρουν.


Πηγή: Έθνος

Στο φως αιγυπτιακός τάφος της 26ης Δυναστείας

Τάφος της 26ης Δυναστείας αποκαλύφθηκε τυχαία στην περιοχή Άιν Σαμς, κοντά στο Κάιρο, κατά τη διάρκεια εκσκαφών για τη θεμελίωση ιδιωτικής κατοικίας. Σύμφωνα με τον Άτεφ Αμπού Ελ Ντάχαμπ, υπευθύνου των αρχαίων αιγυπτιακών (φαραωνικών) αρχαιοτήτων, οι εργάτες αποκάλυψαν λίθινο τοίχο με ιερογλυφική επιγραφή. Επιθεώρηση από επιτροπή του SCA επιβεβαίωσε το εύρημα, ταυτοποιώντας το με τμήμα τάφου της 26ης Δυναστείας. Ο τάφος βρέθηκε συλημένος, καθώς αντικείμενα δεν εντοπίστηκαν στο εσωτερικό του.  Η ανασκαφή θα συνεχιστεί ενώ θα συνδυαστεί και με περαιτέρω επιθεώρηση του οικοπέδου για την ύπαρξη επιπλέον αρχαιολογικών ευρημάτων. Ο τάφος στη συνέχεια θα αποσπαστεί από το έδαφος για να παραχωρηθεί η γη όπου βρέθηκε στον ιδιοκτήτη.


Πηγή: Αρχαιολογία online

Στο φως αποθέτης με σπάνια αναθήματα στη Βραυρώνα

Tμήμα αποθέτη με πληθώρα σπάνιων αναθημάτων εντοπίστηκε κατά τη διάνοιξη τομής για την κατασκευή αποστραγγιστικού φρέατος στο χώρο δυτικά της στοάς και βόρεια της ιεράς πηγής στο ιερό της Άρτεμης στη Βραυρώνα. 
Συγκεκριμένα, στο φως ήρθαν αποσπασματικά σωζόμενα ειδώλια των  αρχαϊκών χρόνων και αγγεία ανατολίζοντος ρυθμού, δύο ακέραια χάλκινα κάτοπτρα, ληκύθια, τμήματα πυξίδων και άλλων αγγείων του 5ου αι. π.Χ. Το σημαντικότερο και εντυπωσιακότερο εύρημα ήταν ένα ξύλινο ειδώλιο πεπλοφόρου γυναικείας μορφής του α’ μισού του 5ου αι. π.Χ. με σάκκο στο κεφάλι, περίτεχνη βοστρυχωτή κόμμωση και ίχνη ερυθρής χρωστικής (εικ. 1). Βρέθηκαν επίσης, ξύλινα τμήματα αγγείων, κυρίως σώματα και πώματα κυλινδρικών πυξίδων, καθώς και σανιδόμορφα τεμάχια ξύλου. Για πρώτη φορά ήρθαν στο φως δύο ξύλινα καττύματα (σόλες) υποδημάτων, τμηματικά σωζόμενα με περίτεχνη διακόσμηση εγχάρακτων μοτίβων (εικ.2). Ανάμεσα στα ευρήματα εντοπίστηκαν και βοτανικά είδη (κυπαρισσόμηλο, φύλλο δένδρου) που θα βοηθήσουν στην ανασύσταση του αρχαίου φυσικού περιβάλλοντος. Η αποκάλυψη έγινε κατά τη διάρκεια του ενταγμένου στο ΕΣΠΑ Αττική 2007-2013 έργου «Διαμόρφωση του αρχαιολογικού χώρου και συντήρηση της στοάς του ιερού της Αρτέμιδος στη Βραυρώνα», που πραγματοποιείται με αυτεπιστασία από τη Β΄ ΕΠΚΑ.  
Τα ξύλινα ευρήματα της Βραυρώνας βρίσκονται σήμερα σε στάδιο καθαρισμού και η όλη διαδικασία της συντήρησης αναμένεται να διαρκέσει τρεις μήνες από την περάτωση της διάνοιξης του φρέατος και την προμήθεια του απαραίτητου εξοπλισμού συντήρησης.
Στην επιχείρηση τεκμηρίωσης και συντήρησης η Β΄ Εφορεία συνεργάζεται με το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ).


Πηγή: ΥΠΠΟΤ (δελτίο τύπου), Περ/κό Αρχαιολογία online

Ξεκίνησαν οι εργασίες στον Αρχαιολογικό χώρο της Τυλίσου

Ξεκίνησαν οι εργασίες ανάπλασης, ανάδειξης και αποκατάστασης του Αρχαιολογικού χώρου της Τυλίσου, το οποίο έχει ενταχθεί και χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ.

Οι εργασίες που εκτελούνται στην Τύλισο προβλέπουν τη συνολική ανάπλαση του αρχαιολογικού χώρου, την εκ νέου περίφραξη και προστασία του, την τοποθέτηση επεξηγηματικών πινακίδων, καθώς και τη δημιουργία για πρώτη φορά μεγάλου χώρου στάθμευσης για τους επισκέπτες.
Εκτός από τις εργασίες αυτές ο Δήμος Μαλεβιζίου, με δικούς τους πόρους, πραγματοποιεί τη διάνοιξη ενός νέου δρόμου ο οποίος θα συνδέσει τον αρχαιολογικό χώρο απευθείας με τον κεντρικό δρόμο της Τυλίσου, επιλύοντας το οξύτατο πρόβλημα της προσβασιμότητας που αντιμετώπιζε το μνημείο.
Η αρχαία Τύλισος, που διασώζει το όνομά της από τους αρχαιότατους χρόνους, αποτελεί τον σημαντικότερο αρχαιολογικό χώρο στο Μαλεβίζι, και με τη διαχρονική κατοίκησή της από τη Μινωική εποχή μέχρι και τους Ελληνικούς χρόνους, αποτελεί τον αδιάψευστο μάρτυρα της μακραίωνης ιστορίας και της διαχρονικής ακμής ολόκληρης της περιοχής του δήμου.

Πηγή: Νέα Κρήτη

Δεσποτικό: Μία νησίδα γεμάτη Κούρους

Κούρους που σμιλεύθηκαν στο περίφημο παριανό μάρμαρο φέρνει στο φως στο Δεσποτικό, τη νησίδα κοντά στην Αντίπαρο, ο αρχαιολόγος κ. Γιάννος Κουράγιος, ο οποίος ανασκάπτει από το 2001 ένα μεγάλο ιερό της Αρχαϊκής  εποχής αφιερωμένο στον θεό Απόλλωνα. 
Ο κορμός ενός Κούρου _από την απαρχή του λαιμού ως τη μέση_ που  είχε τοποθετηθεί ανάποδα μέσα στο έδαφος, στο κατώφλι μίας θύρας προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως στήριγμα της και σε άλλο τμήμα της ανασκαφής δύο μεγάλα κομμάτια ποδιού _ κνήμη  και φτέρνα _  ενός άλλου αγάλματος, Κούρου  επίσης τα οποία σώζονται σε εξαιρετική κατάσταση  ήταν το εντυπωσιακό εύρημα της φετινής περιόδου, αν και όχι το μόνο. Το  σημαντικό μάλιστα είναι ότι ο κορμός αυτός συνενώνεται με το κάτω μέρος Κούρου, που  είχε αποκαλυφθεί εντοιχισμένος στον τοίχο ενός κτιρίου του ιερού το  2005.  Ενώ πιθανότατα,  όπως  λέει ο κ. Κουράγιος στο ίδιο γλυπτό να ανήκει και το κεφάλι Κούρου, που είχε βρεθεί πέρυσι!

Αλλά για να αντιληφθεί κανείς καλύτερα αυτή τη «γλυπτοθήκη» στην οποία τείνει να εξελιχθεί το εξαιρετικής  σημασίας  ιερό του  Δεσποτικού ας σημειωθεί ότι ως σήμερα έχουν έρθει στο φως περί τα 60 τμήματα γλυπτών,  μεταξύ  των  οποίων πέντε κεφαλές  Κούρων  και μία  μικρότερου  μεγέθους που ανήκει σε  Κόρη, περισσότεροι από  δέκα  κορμοί διαφόρων  διαστάσεων  και  περί τις 30  βάσεις για  αναθήματα (Κούρους  ή  αναθηματικούς  κίονες).  Και  έπεται  η  συνέχεια. 

Με βελόνι είχε αποκοπεί από το υπόλοιπο άγαλμα ο κορμός που βρέθηκε φέτος, είχε τοποθετηθεί ανάποδα στο χώμα και πάνω του έγιναν δύο μολυδβοχοημένες εντορμίες για να στηριχθεί ο στροφέας της θύρας. Βρέθηκε  άλλωστε σφηνωμένος με μαρμάρινους λίθους για την καλύτερη στήριξή της ενώ βελόνι χρησιμοποιήθηκε για  την  πίσω επιφάνεια ώστε να εφάπτεται στη πλάκα του κατωφλιού, που ήταν από σχιστόλιθο.

Το σημαντικό όμως βρίσκεται αλλού: Παρά την απολέπιση που είχε γίνει στην επιφάνειά του, σώζεται ακόμη το ίχνος του χεριού του λυγισμένο πάνω στο θώρακα. Γιατί όπως λέει ο  κ.  Κουράγιος: «Αυτός ο τύπος Κούρων απαντάται μόνο στα παριανά εργαστήρια γλυπτικής του τέλους του 6^ου π.Χ. αιώνα ενώ γενικότερα το  λυγισμένο χέρι στο στήθος είναι  όπως όλοι  γνωρίζουμε χαρακτηριστικό γνώρισμα των αρχαϊκών Κορών». Να σημειωθεί μάλιστα ότι μόνον άλλα δύο γλυπτά με αυτή την ιδιαιτερότητα  υπάρχουν,  συγκεκριμένα ο Κούρος που βρίσκεται στην Carlsberg Glyptotek της Κοπεγχάγης και ακόμη ένα ημίεργο άγαλμα, το οποίο εκτίθεται στο Μουσείο της Πάρου και  είχε  προέλθει από τα αρχαία λατομεία του νησιού.

Το κτίσμα στο οποίο εντοπίσθηκε ο κορμός είναι μικρό, έχει σχήμα ναού με πρόδομο, σηκό και άδυτο και βρίσκεται στη βορειοανατολική πλευρά του περιβόλου του ιερού. «Φαίνεται ότι κτίστηκε στην ύστερη Αρχαϊκή περίοδο, μετά τη βίαιη καταστροφή των αρχαϊκών Κούρων», λέει  ο κ. Κουράγιος.

Γιατί όμως αυτή η καταστροφή; Όπως εξηγεί ο ίδιος «Πιστεύω ότι μπορεί να συνδέεται με τη διαμάχη μεταξύ  Αθήνας και Πάρου, όταν ο Μιλτιάδης εστάλη να τιμωρήσει το νησί γιατί εμήδισε κατά τους Περσικούς Πολέμους. Τότε  καταστράφηκαν τα γλυπτά και ξαναχρησιμοποιήθηκαν ως οικοδομικό  υλικό».  

Άλλο ενδιαφέρον σημείο της φετινής ανασκαφής ήταν  η αποκάλυψη ενός στυλοβάτη για κιονοστοιχία  που κατασκευάστηκε γύρω στο 500 π.Χ. με επτά κίονες ύψους 3,80μ. Στο βάθος της θεμελίωσης του στυλοβάτη αποκαλύφθηκαν τα  θραύσματα από το αριστερό πόδι αρχαϊκού κούρου φυσικού μεγέθους  και εξαιρετικής  γλυπτικής τα οποία «συνενώθηκαν» με το  θραύσμα από τον μηρό ενός γλυπτού που είχε βρεθεί το 2005. Τέλος, δίπλα τους βρέθηκε και η βάση στην οποία στηριζόταν ένας άλλος μικρότερου μεγέθους Κούρος, πάνω στην οποία σώζονται τρία δάκτυλα του δεξιού ποδιού του.

Ενας τετράγωνος, μαρμάρινος «βόθρος» τελετουργικού χαρακτήρα _εκεί έριχναν τις σπονδές στο θεό _ ο οποίος χρονολογείται στην πρώιμη Αρχαϊκή εποχή βρέθηκε εξάλλου κάτω από το μεταγενέστερο πλακόστρωτο δάπεδο του εστιατορίου του ναού. Εξι διαφορετικές κατασκευαστικές φάσεις εντοπίσθηκαν στη βόρεια πύλη του ιερού που θεωρείται ότι ήταν η αρχική είσοδός του. Και τέλος πληθώρα κεραμικής που χρονολογείται από την Γεωμετρική ως και την Αρχαϊκή εποχή ήρθε επίσης στο φως επιβεβαιώνοντας ότι το ιερό λειτουργούσε ήδη από τα γεωμετρικά χρόνια.

Η αρχαία Πρεπέσινθος, όπως ήταν η ονομασία του Δεσποτικού κατά τις μαρτυρίες του Στράβωνος και του Πλίνιου δεν υπήρξε μια τυχαία περίπτωση στο Αιγαίο. Ενωμένη κατά την αρχαιότητα με ένα άλλο (μικρότερο ακόμη) νησάκι, το Τσιμιντήρι - όπου άλλωστε επεκτείνονται τα αρχαιολογικά ευρήματα - , φιλοξένησε ένα σπουδαίο λατρευτικό ιερό. Η θέση του ήταν στρατηγική, είχε καλά προστατευμένο λιμάνι, οπτική επαφή με τη Σίφνο προς τα δυτικά και με την Αντίπαρο προς τα ανατολικά και ήταν… κατάφυτο.

Θραύσματα αγγείων που βρέθηκαν επάνω στο νησί με τις επιγραφές «ΑΠΟΛΛ», «ΑΡΤΗΜΕ» ή «ΑΡΧΗΜΕ» επιβεβαιώνουν τη λατρεία του Απόλλωνα και της Αρτεμης (άλλωστε ιερά του Απόλλωνα υπήρχαν σε 22 νησιά). Εκεί έφθαναν οι προσκυνητές φέρνοντας μαζί τους αναθήματα: Ειδώλια και αντικείμενα κάθε είδους έχει φέρει στο φως ως σήμερα η ανασκαφή: πόρπες χάλκινες και ελεφαντοστέινες, χάντρες χρυσές, γυάλινες αλλά και απλώς λίθινες, σφραγιδόλιθους από ημιπολύτιμους λίθους, αγαλματίδια από φαγεντιανή, αλάβαστρα και κορινθιακούς αρύβαλλους, ένα αβγό στρουθοκαμήλου, εγχειρίδια, ξίφη, υφαντικά βαρίδια, γεωργικά εργαλεία και πολλά χρηστικά αγγεία. Εντελώς ξεχωριστό εύρημα ωστόσο υπήρξε πριν από μερικά χρόνια το ειδώλιο μιας γυναικείας θεότητας δαιδαλικής τεχνοτροπίας (680-660 π. Χ.) που θεωρείται ότι ήταν το λατρευτικό άγαλμα του ιερού.

Στην ανασκαφή της ΚΑ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων υπό την διεύθυνση του κ. Κουράγιου συμμετείχαν και οι αρχαιολόγοι – μέλη της επιστημονικής ομάδας Κορνηλία Νταιφά, Σπύρος Πετρόπουλος, Θανάσης Γκαρώνης και φοιτητές από το Πανεπιστήμιο της Περούτζια. Παράλληλα, συνεχίστηκε για δεύτερη χρονιά η μελέτη του αρχιτεκτονικού υλικού και των δώδεκα κτιρίων από την αρχιτέκτονα, καθηγήτρια του Πολυτεχνείου του Μονάχου Δρ. Ανε Ονεσοργκ και την Δρ. Κατερίνα Παπαγιάννη. Το Ιδρύμα Ι. Λάτση και το Ιδρυμα Α. Π. Κανελόπουλου ήταν οι χορηγοί της ανασκαφής.

Πηγή: Το Βήμα

Ο γητευτής των αλόγων της αρχαίας Ελεύθερνας!

Ενας αριστοκράτης πολεμιστής ηλικίας 29-35 ετών με τα όπλα του και όλα τα κτερίσματα που συνόδευαν την ταφή του ήρθε στο φως στην αρχαία Ελεύθερνα της Κρήτης φέτος το καλοκαίρι. Λεπτές σιδερένιες, οξυκόρυφες λόγχες μήκους ως 45 εκατοστά, άλλες από δόρατα κι άλλες από ξίφη, που στέκονταν όρθιες σαν να κρέμονται στον αέρα, αφού τα ξύλινα στελέχη τους, μπηγμένα στον τάφο κάποτε, έλιωσαν και χάθηκαν, αποκάλυψε η ανασκαφή που διενεργεί ο καθηγητής κ. Νίκος Σταμπολίδης. 

Κι ανάμεσά τους ένα εργαλείο, αξινοπέλεκυς συγκεκριμένα (αξίνα στο πρόσθιο μέρος, πέλεκυς οξύς στο πίσω) καταπληκτικά διατηρημένος και εύρημα σπάνιο, όπως εξηγεί ο ανασκαφέας: «Γιατί φανερώνει την ομηρική παράδοση, όπου ένας βασιλιάς, αριστοκράτης ή πολεμιστής ήταν συγχρόνως και ικανός να δημιουργήσει ο ίδιος με τα χέρια του μια ξύλινη κατασκευή, ένα έπιπλο, ένα κρεββάτι, όπως ο Οδυσσέας φτιάχνει το κρεββάτι στο οποίο κοιμάται ο ίδιος με την Πηνελόπη του...». Τα οστά του άνδρα εξάλλου, βρίσκονταν μέσα σε μία πήλινη τεφροδόχο κάλπη με ευθέα τοιχώματα και λαβές, υπολείμματα δηλαδή της ταφικής πυράς, πλυμένα και συναγμένα, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά πάλι ο Όμηρος στην καύση του Πατρόκλου. Κι όπως συμβαίνει και στον διπλανό ταφικό θάλαμο των πολεμιστών της, που έχει ανασκαφεί στην νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας.

Ανάμεσα στα πήλινα αγγεία που συνόδευαν την ταφή _ αμφορείς, υδρίες, λήκυθοι κ. α. _ βρισκόταν όμως και ένας κρατήρας του 8ου π. Χ. αιώνα, γεμάτος από ζωγραφιστά γεωμετρικά μοτίβα με εμβληματική παράσταση στο πρόσθιο και πίσω μέρος του με ένα θέμα μοναδικό: Μία ανδρική μορφή στη μέση και δίπλα της, ένθεν και ένθεν δύο ίππους. Στην πρώτη περίπτωση μάλιστα ο άνδρας φαίνεται να υψώνει τα χέρια και να «γητεύει» τα άλογα ενώ στη δεύτερη μοιάζει να τα κρατά από σχοινί, που έχει περάσει στο λαιμό τους. Παράλληλα, κοντά στις κεφαλές των αλόγων βρίσκονται δύο τροχοί ενώ στο κάτω μέρος εμφανίζονται και ψάρια.

«Ο κρατήρας εντάσσεται στον κύκλο των αντίστοιχων αγγείων με ανάλογες εικονογραφήσεις από το Άργος», λέει ο κ. Σταμπολίδης. «Σχοινί στο λαιμό και τροχοί αποτελούν τα "λαλούντα σύμβολα" της χρήσης των αλόγων ως ζώων που σύρουν άρματα,έτσι οι παραστάσεις θα μπορούσε να ερμηνευθούν ως απείκασμα της άγριας, μη πολιτισμένης ζωής στην μία όψη και το αντίθετο, την πολιτισμένη ζωή δηλαδή, μέσα σε πλαίσια μιας κοινωνίας, στη δεύτερη. Κι αν ο άνδρας ερμηνευθεί ως απλός άνθρωπος,γητευτής αλόγων, ήρωας ή θεός (ο Ποσειδώνας είναι κύριος και της θάλασσας και των ίππων) τότε βλέπουμε σ΄ αυτό το αγγείο, όπου ανατέλλουν όλες οι εικονογραφήσεις των μύθων, να συντελείται ένας οργασμός ιστορίας μέσω εικόνων».

Εικοσιεπτά χρόνια συνεχίζεται η ανασκαφή του Πανεπιστημίου Κρήτης, την οποία διευθύνει ο κ. Σταμπολίδης σ΄ αυτό το νεκροταφείο της αρχαίας κρητικής πόλης, όπου τα ευρήματα αρχίζουν από τον 8ο π. Χ. αιώνα. Φέτος μάλιστα κάτω από τα δάπεδα των κτισμάτων της υστεροελληνιστικής και πρώιμης ρωμαϊκής περιόδου βρέθηκε in situ (κατά χωράν) δεύτερη «Ορθή Πέτρα» _ η πρώτη έχει δώσει την ονομασία της σε όλη την νεκρόπολη_, ένας πεσσός δηλαδή, που μοιάζει με αιγυπτιακό οβελίσκο πάνω σε βάθρο. Διατηρείται το κατώτερο τμήμα της σε ύψος 2 μέτρων ενώ το ανώτερο (περίπου 1,30-1,50μ.) αναζητείται στην περιοχή. Μοιάζει, όπως επισημαίνει ο ανασκαφέας, με τις ανάλογες πρώιμες επιτύμβιες στήλες του αθηναϊκού Κεραμεικού αν και εδώ αποτελείται από 2 μέρη ασβεστολιθικού πετρώματος με εξαιρετικά λείες επιφάνειες.

Ανδρας ηλικίας 60 _70 ετών ήταν εξάλλου, όπως διαπιστώθηκε φέτος ο επιφανής νεκρός που βρέθηκε πέρυσι μέσα σε ένα τεράστιο πίθο μαζί με προσωπικά αντικείμενα ανάμεσα στα οποία ένα σιδερένιο εγχειρίδιο μήκους 45 εκατοστών και μια σιδερένια επίσης, πόρπη πάνω στην οποία διατηρούνται ακόμη ίχνη υφάσματος. Τρεις γυναίκες είχαν επίσης ταφεί στον ίδιο πίθο, πιθανότατα σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα αλλά και διαφορετικής ηλικίας η καθεμία: Η μεγαλύτερη 35 - 42 ετών, η μεσαία περίπου 30, και η νεαρότερη 18 - 22 ετών. Οπως λέει ο κ. Σταμπολίδης, μάλιστα, σ΄ αυτήν την τελευταία ανήκουν προφανώς τα χρυσοποίκιλτα ενδύματα που βρέθηκαν επίσης πέρυσι, μεγάλα τμήματα των οποίων συντηρούνται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Συστάδες από αγγεία εντοπίσθηκαν εξάλλου κοντά στον πίθο και συγκεκριμένα αμφορείς, υδρίες, αρωματοδόχες λήκυθοι, σκύφοι και άλλα.

Στο επάνω μέρος του πίθου ήρθαν στο φως επίσης δύο χάλκινοι λέβητες, ο ένας μέσα στον άλλο ενώ ένας μεγαλύτερος (καζάνι) διαμέτρου περίπου 65 εκατοστών βρέθηκε πλησίον τους. Αν κρίνει κανείς μάλιστα από ανάλογα ευρήματα στον διπλανό θαλαμωτό, λαξευτό τάφο των αριστοκρατών - πολεμιστών της Ελεύθερνας φαίνεται να ανήκουν στο τελετουργικό του ταφικού λουτρού των νεκρών πολεμιστών (τα λεγόμενα λουτρά για τον Άδη). Γιατί, όμως, βρέθηκαν πάνω στον τεράστιο πίθο; Ανήκαν στον γέροντα που είχε ταφεί εντός του ή συνέβαινε κάτι άλλο;

Ενας οικογενειακός τάφος προσώπων υψηλού κύρους της αρχαίας Ελεύθερνας του 8ου _7ου Αι. π. Χ. θα μπορούσε να είναι μία απάντηση. Οπως λέει ο κ. Σταμπολίδης «Η ανασκαφική έρευνα, πέρα από την επιστημονική τεκμηρίωση που προσφέρει κάθε φορά,αποτελεί ένα γοητευτικό πεδίο αστυνομικής και μυθιστορηματικής υφής. Η γοητεία του δεν βασίζεται μόνο στη φράση του ποιητή (Σεφέρη) στο ποίημά του «Ο βασιλιάς της Ασίνης» («'γγίζοντας με τα δάχτυλά μας την αφή του (δηλαδή των αρχαίων) πάνω στις πέτρες») αλλά στην έκπληξη που προκαλούν εκάστοτε τα ευρήματα σε σχέση με παγιωμένες αντιλήψεις, καταγεγραμμένες θεωρίες, υποθέσεις εργασίας, και δεδομένα … μη δεδομένα».

Πηγή:Περ/κό Αρχαιολογία online, To Bημα, Καθημερινή

Άρματα με δώδεκα άλογα βρέθηκαν σε τάφο 3.000 ετών στην Κίνα

Ξύλινα αρχαία άρματα με τα δώδεκα άλογά τους να κείτονται στο πλάι τους, ήρθαν στο φως στην Κίνα, κοντά στην πόλη Λουογιάνγκ. Ο τάφος που αποκαλύφθηκε χρονολογείται από το 770 π.Χ. και το περιεχόμενό του βρισκόταν σε εξαιρετική κατάσταση.

Ο τάφος ήταν ασύλητος. Ο μεταλλικός οπλισμός που βρέθηκε σε αυτόν, η κεραμική αλλά και οι επιγραφές δείχνουν ότι ο άνθρωπος που είχε ταφεί εκεί πρέπει να ήταν κάποιος από τους αξιωματούχους της περίφημης δυναστείας των Τσου.

Το παραδοσιακό ξύλινο φέρετρο και η σορός του ίδιου ήταν, πάντως, απανθρακωμένα. Η ταφή των αλόγων έγινε, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, αφού πρώτα αυτά σφαγιάσθηκαν, δηλαδή δεν τα έθαψαν ζωντανά.

Η αποκάλυψη έγινε κοντά στην πόλη Λουογιάνγκ, σε μία περιοχή όπου έχουν βρεθεί κι άλλοι τάφοι, οι οποίοι ήταν όμως συλημένοι.

Στην ευρύτερη περιοχή βρίσκεται και το Λιντόνγκ, όπου έχει αποκαλυφθεί ο περίφημος Πήλινος Στρατός και όπου λειτουργεί σήμερα ένα τεράστιο υπαίθριο μουσείο.

Ο τάφος που ήρθε τώρα στο φως, εκτός από τα εξαιρετικά αντικείμενα που περιέχει, δίνει στους αρχαιολόγους μία απτή σχεδόν εικόνα των ταφικών εθίμων εκείνης της εποχής, που υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική για την αρχαία Κίνα.


Πηγή: in.gr, Περιοδικό Αρχαιολογία online

Αναδυόμενο από τη γη μουσείο στην Ελεύθερνα

Ένα από τα πλέον αξιόλογα έργα για ολόκληρο το νομό Ρεθύμνου φαίνεται να μπαίνει στην τελική ευθεία. Πρόκειται για τη δημιουργία του μουσείου εντός του αρχαιολογικού χώρου της Ελεύθερνας για το οποίο  προκηρύχτηκε διαγωνισμός ο οποίος θα διεξαχθεί στις 6 Σεπτεμβρίου στην αίθουσα της Συγκλήτου του Παν/μίου Κρήτης στο Ρέθυμνο. Το έργο που θα βρίσκεται νοτιοδυτικά του αρχαιολογικού χώρου και θα καλύπτει 1630 τ.μ. συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και από Εθνικούς πόρους, ενώ έχει προϋπολογισμό 2.480.000 ευρώ. Το μουσείο είναι το τέταρτο στην Ελλάδα που κατασκευάζεται εντός αρχαιολογικού χώρου μετά τη Βεργίνα, την Ολυμπία και τους Δελφούς ενώ η κατασκευή του υπολογίζεται να ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια.
Ο αρχαιολόγος Νίκος Σταμπολίδης, που οραματίστηκε και πάλεψε από το 1985 για την ανάδειξη των αρχαιοτήτων της Ελεύθερνας, μιλώντας στην εφημερίδα «Ρέθεμνος» για το μουσείο τόνισε: «Είναι ένα έργο που συνάδει με την τελευταία λεπτομέρεια του επιστημονικού και του τεχνικού λόγου, με το τοπίο και το χώρο στον οποίο θα δημιουργηθεί, τόσο στα υπόγεια όσο και στον όροφο. Στο έργο περιλαμβάνονται αίθρια και αίθουσες μέσα στις οποίες θα φιλοξενούνται τα αντικείμενα κατά συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, δηλαδή από την έναρξη της κατοίκησης της Ελεύθερνας ή έστω της ανθρώπινης παρουσίας, από την 3η χιλιετία π.Χ. μέχρι και τα μινωικά, ομηρικά, γεωμετρικά, αρχαϊκά, κλασσικά, ελληνιστικά, ρωμαϊκά, παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά χρόνια». Στη συνέχεια και μιλώντας για τη διαφορά του με άλλα μουσεία ανέφερε: «Το κυριότερο αλλά και το καινούριο που θα φέρει αυτό το Μουσείο είναι το γεγονός ότι κάθε 3 - 5 χρόνια θα μπορεί να αλλάζει τις βιτρίνες του, διότι εμείς θέλουμε ο κόσμος που έρχεται, να επανέρχεται. Όχι να τον δούμε μια φορά και μετά να το ξεχάσουμε, καθώς πρόκειται για μια ανασκαφή η οποία συνεχίζεται και θα συνεχίζεται και τα χιλιάδες αντικείμενα που υπάρχουν θα ανανεώνονται».
Όσον αφορά το κτήριο το οποίο σχεδιάστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να δίνει την αίσθηση ότι αναδύεται μέσα από τη γη, υπογράμμισε: «Θα μοιάζει λίγο στην απλότητά τους, με τα μέγαρα τα μινωικά –κάπως έτσι θα πρέπει να το φανταστεί κανείς- με τους τοίχους του προς την ανατολική πλευρά, για να βλέπει τον Ψηλορείτη». Προσπαθώντας να δώσει ακόμα μια εικόνα ο κ. Σταμπολίδης ανέφερε: «Όπως τα χαράκια ανοίγουν και αφήνουν μια σχισμή ανάμεσά τους, εμείς σε αυτή τη σχισμή θα μπορούμε να δημιουργήσουμε τα παράθυρα ή ένα διηνεκές που θα μπορεί να μπαίνει φως». Όσον αφορά στη συνέχεια της περιγραφής ο κ. Σταμπολίδης υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να αποκαλύψει περισσότερες λεπτομέρειες καθώς «αυτό είναι και θέμα τεχνικής. Δεν είναι μόνο τα σχέδια» τόνισε, «το θέμα είναι ποιός θα αναλάβει να το υλοποιήσει, αφού στην εκτέλεση, σημασία έχει η λεπτομέρεια και ο τρόπος αντιμετώπισης αυτών των πραγμάτων». Η συνολική προθεσμία εκτέλεσης του έργου ορίζεται σε 400 ημερολογιακές ημέρες και μέσα σε αυτές ο κ. Σταμπολίδης ανέφερε ότι από μουσειολογική άποψη θα έχουν ολοκληρωθεί τα πάντα, και συμπλήρωσε: «Πρέπει να είμαστε τυχεροί όπως ήμασταν στην κατασκευή του στεγάστρου, να υπάρχουν άνθρωποι με ευαισθησία που το κριτήριο τους δεν θα είναι το κέρδος, αλλά το να αφήσουν το όνομά τους πίσω σε ένα τέτοιο κτηριακό συγκρότημα».
Στο μουσείο πρόκειται να δημιουργηθεί αίθουσα προβολών, ενώ στην είσοδό του θα υπάρχουν οθόνες αφής ώστε ο επισκέπτης να έχει άμεσες και γρήγορες πληροφορίες για τα εκθέματα. Στο χώρο θα φιλοξενούνται τα ευρήματα των ανασκαφών που υπολογίζονται σε αρκετές χιλιάδες, από τα οποία συντηρημένα κι έτοιμα προς έκθεση είναι τα 1.500. Τέλος όσον αφορά τα μονοπάτια, σύμφωνα με τον κ. Σταμπολίδη έχουν ολοκληρωθεί κατά τα 3/4 τους και απομένει η ολοκλήρωση 2 ακόμα μονοπατιών, εκείνου που θα οδηγεί από την Ορθή Πέτρα προς τα αρχαία λατομεία κι εκείνου που θα οδηγεί από την νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας προς το Μουσείο.

Ένα νέο συναισθηματικής αξίας τόσο για μένα όσο και για άλλους συμφοιτητές μου καθώς ο αρχαιολογικός χώρος της Ελεύθερνας αποτέλεσε την ένταξη μας στην πρακτική πλευρά της αρχαιολογίας.

Πηγή:Ρέθεμνος

Σφραγίδα με μινωικά ιερογλυφικά έδωσε ο Βρύσινας

Λίθινη τετράπλευρη σφραγίδα, με εγχάρακτα σημεία της μινωικής ιερογλυφικής γραφής, η μοναδική μέχρι τώρα παρουσία της αρχαιότερης γραφής των Μινωιτών στη δυτική Κρήτη, ήρθε στο φως κατά τη φετινή ανασκαφική περίοδο του όρους Βρύσινα. Επίσης, πλήθος κεραμικής, ομοιώματα μελών του ανθρώπινου σώματος και ειδώλια, που φωτίζουν τη Νεοανακτορική περίοδο του σημαντικού αυτού μινωικού ιερού κορυφής .

Η φετινή περίοδος της συστηματικής ανασκαφής στο μινωικό ιερό κορυφής του όρους Βρύσινα που υψώνεται νότια της πόλης του Ρεθύμνου, διήρκησε από τις 4 έως τις 15 Ιουλίου 2011. Η ανασκαφή ξεκίνησε το 2004 και διεξάγεται από την ΚΕ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων υπό την ευθύνη της αρχαιολόγου Ελένης Παπαδοπούλου, και το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης με την ευθύνη της καθηγήτριας Ίριδας Τζαχίλη. Σε αυτήν συμμετέχουν ειδικοί ερευνητές, καθώς και σημαντικός αριθμός προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών.

Η έρευνα επικεντρώθηκε και φέτος στη βόρεια και βορειοανατολική πλαγιά, με τους εξής τρεις στόχους:

α) Στο ανώτερο άνδηρο της θέσης «Άγιο Πνεύμα», σε υψόμετρο 858 μ., όπου βρίσκεται και ο ομώνυμος ιερός ναός, διερευνήθηκε ο χώρος νότια και δυτικά της εκκλησίας, περιμετρικά του σύγχρονου περιβόλου. Στις συγκεκριμένες τομές διαπιστώθηκε η ύπαρξη αρχιτεκτονικών καταλοίπων εξαιρετικά διαταραγμένων, μαζί με αξιόλογη ποσότητα από υστεροβυζαντινά εφυαλωμένα εγχάρακτα πινάκια και κούπες, που ανήκουν στις παλαιότερες οικοδομικές φάσεις του ναού. Παρά το γεγονός ότι δεν αποσαφηνίσθηκε η ύπαρξη μινωικών κτισμάτων, τα οποία θα αποτελούσαν τον πυρήνα των τελετουργικών δραστηριοτήτων, ωστόσο προέκυψαν στοιχεία για τη λατρεία στο άνδηρο αυτό. Εντοπίσθηκε θύλακας με μεσομινωικό κεραμικό υλικό και βράχος αποστρογγυλεμένος, με σαφή σημάδια της ανθρώπινης παρέμβασης κατά το μεγαλύτερο μέρος του και με έγκοιλη ανθρωπογενή διαμόρφωση στην άνω επιφάνειά του. Οι διαπιστώσεις αυτές υποδεικνύουν ότι πιθανόν το κέντρο του μινωικού ιερού να βρισκόταν στο ανώτερο πλάτωμα του όρους, κάτω και γύρω από τη σημερινή εκκλησία.

β) Στο μεσαίο άνδηρο, όπου είναι ιδιαίτερα μεγάλη η συγκέντρωση των κινητών ευρημάτων και αδιατάρακτη η στρωματογραφία, χαράχτηκαν επιπλέον τομές. Η στρωματογραφία σε όλα τα ανασκαφικά τετράγωνα του δεύτερου πλατώματος περιελάμβανε δύο κατ’ ουσίαν στρώματα και το τρίτο, το φυσικό (terra rosa). Tο στρώμα 2, το καθαρό μεσομινωικό, περιείχε τον κύριο όγκο των ειδωλίων και των αγγείων. Οι μεγάλες αυτές συγκεντρώσεις αντικειμένων αποτελούσαν αδιατάρακτες αποθέσεις και ήταν σαφές ότι η θέση τους δεν οφειλόταν στη διάβρωση του εδάφους. Σημαντικός αριθμός ευρημάτων προήλθε ακόμη, από τις κάθετες σχισμές και τις κοιλότητες του βράχου.

γ) Στο τρίτο και ευρύτερο άνδηρο, στο οποίο κατά τις προηγούμενες περιόδους του 2008 και του 2010 επιβεβαιώθηκε η θέση της ανασκαφής του 1972-73 που πραγματοποιήθηκε από τον καθηγητή Κωστή Δαβάρα, διανοίχτηκαν εκτενείς τομές, με σκοπό να οριοθετηθεί επακριβώς η παλαιά αυτή έρευνα. Οι τομές αυτές παρότι αναμοχλευμένες απέδωσαν πλήθος από ανθρωπόμορφα ειδώλια, γυναικεία και ανδρικά, ομοιώματα μελών του ανθρώπινου σώματος, αρκετά ζωόμορφα –ορισμένα από τα οποία μικρογραφικά–, καθώς και σημαντική ποσότητα κεραμικής. Παράλληλα, ήρθαν στο φως τμήματα πήλινων πλακιδίων με επίθετα ειδώλια πτηνών και διπλών κεράτων, ενώ αφθονούν τα πήλινα σφαιρίδια. Από το ίδιο άνδηρο προήλθαν, το 2010, μετάλλινοι λατρευτές, χάλκινοι μικρογραφικοί πελέκεις, χάλκινα ομοιώματα εγχειριδίων, καθώς και λίθινα σκεύη, μεταξύ των οποίων αναγνωρίζονται ένα πιθανότατα αιγυπτιακό, δύο τράπεζες προσφορών από στεατίτη και δύο μικρές λοπάδες.

Το εξαιρετικό ωστόσο, εύρημα της φετινής περιόδου είναι μία λίθινη τετράπλευρη σφραγίδα από βαθυκόκκινο ίασπη, η οποία φέρει εγχάρακτα σημεία της μινωικής ιερογλυφικής γραφής και στις τέσσερις επιφάνειές της. Πρόκειται για τη μοναδική μέχρι τώρα παρουσία της αρχαιότερης γραφής των Μινωιτών στη δυτική Κρήτη.

Με βάση την προκαταρκτική μελέτη και της φετινής κεραμικής συνάγεται ότι η διάρκεια λειτουργίας του ιερού εκτείνεται σε όλη την Παλαιοανακτορική περίοδο (περ. 1900-1700 π.Χ.), και συνεχίζεται τουλάχιστον μέχρι την αρχή των νεοανακτορικών χρόνων. Εκτός από το πλήθος των πήλινων ειδωλίων της συστηματικής ανασκαφής που αγγίζει πλέον τον αριθμό των οκτακοσίων και το σημαντικό αριθμό των αγγείων, είναι προφανές ότι τα ευρήματα από τις ανασκαφές του 2010 και του 2011 διευρύνουν τις γνώσεις μας για τη νεοανακτορική περίοδο του μινωικού ιερού, αλλά και την αρχική διαμόρφωση της κορυφής του όρους πριν τη μετακίνηση μεγάλου μέρους των τελετουργικών δραστηριοτήτων προς το χαμηλότερο τρίτο πλάτωμα, κατά την τελευταία φάση λειτουργίας του.

Εύλογα λοιπόν, ο Βρύσινας, θεωρείται το σημαντικότερο ιερό κορυφής για τη δυτική Κρήτη, το οποίο παρουσιάζει σαφείς αναλογίες ως προς το τελετουργικό πλαίσιο, τη μορφή της λατρείας, αλλά και τον τρόπο άσκησής της με τα ανακτορικά ιερά κορυφής –Γιούχτα, Κόφινα, Πετσοφά και Τραόσταλο– της κεντρικής και της ανατολικής Κρήτης

Πηγή: Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Αιγύπτου, Περ/κό Αρχαιολογία & Τέχνες

Τη βοήθεια του κοινού ζητούν παπυρολόγοι για να μεταφράσουν αρχαιοελληνικά κείμενα

Το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης ανεβάζει στο Ίντερνετ τη «μητέρα όλων των γρίφων» και ζητά τη βοήθεια του κοινού για να λυθεί το μυστήριο ενός χαμένου απόκρυφου Ευαγγελίου.

Πρόκειται για ένα πρόβλημα που απαιτεί από τους εθελοντές γερή εκπαίδευση στην αποκρυπτογράφηση. Δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζουν αρχαία ελληνικά, αν και θα βοηθούσε, όπως αναφέρουν οι λονδρέζικοι «Times».

Το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστήμιου της Οξφόρδης ζητά από δεκάδες χιλιάδες εθελοντές να βοηθήσουν στη μεταγραφή των ελληνικών γραμμάτων που βρίσκονται σε δύο εκατομμύρια ψήγματα αρχαίων αιγυπτιακών παπύρων. Είναι πάπυροι που ανακαλύφθηκαν στην αιγυπτιακή πόλη Οξύρρυγχο στις αρχές του περασμένου αιώνα και χρονολογούνται μεταξύ του 500 π.Χ. και 1000 μ.Χ.

Οι ερευνητές του προγράμματος έχουν ανεβάσει στη διαδικτυακή διεύθυνση www.ancientlives.org περισσότερα από 200.000 τμήματα καθώς και τα σχετικά εργαλεία που αναγνωρίζουν χαρακτήρες.

Βρήκαν μάλιστα ένα άγνωστο μέχρι σήμερα απόκρυφο Ευαγγέλιο του 3ου αιώνα με ιστορίες του Ιησού που εκδιώκει τους δαίμονες. Οι λεπτομέρειες γύρω από το εύρημα θα εκδοθούν σύντομα σε επιστημονική δημοσίευση από την Οξφόρδη.

Ωστόσο, οι ίδιοι ερευνητές πιστεύουν πως ανάμεσα στους παπύρους του Οξύρρυγχου που βρίσκονται στη συλλογή της Οξφόρδης θα κρύβονται και άλλες ιστορίες του Ιησού.

Οι πάπυροι είναι γραμμένοι στα ελληνικά, τότε που η Αίγυπτος βρισκόταν κάτω από τον έλεγχο των Ελλήνων και στη συνέχεια των Ρωμαίων. Πολλοί από αυτούς δεν έχουν διαβαστεί εδώ και χίλια χρόνια. Περιλαμβάνουν αποδείξεις, λογαριασμούς, επιστολές και άλλα αποδεικτικά της καθημερινής ζωής, καθώς και έγγραφα με κείμενα του 1ου αιώνα. Ανάμεσά τους είχαν ανακαλυφθεί οι τραγωδίες του Σοφοκλή καθώς και τα ποιήματα της Σαπφώς.

Έως σήμερα οι περισσότεροι βρίσκονται σε σφραγισμένα κουτιά στο πανεπιστήμιο. Από αυτούς, τα 200.000 τμήματα έχουν φωτογραφηθεί και ανεβεί στο Ίντερνετ. Η επιθυμία των επιστημόνων είναι οι εθελοντές να συμβάλουν στην αποκωδικοποίησή τους. Στη συνέχεια θα περάσουν στον κατάλογο των παπύρων του Οξύρρυγχου που έχει εκδώσει η Οξφόρδη.

Το επόμενο στάδιο θα είναι η φόρτωση νέου όγκου ανεπεξέργαστων πληροφοριών ώστε το κοινό να προσφέρει τη βοήθειά του στην ερμηνεία τους.

Επισκεφτείτε το site: http://ancientlives.org/

Πηγή:Περ/κό Αρχαιολογία & Τέχνες, in.gr