Η Γαλατού, περ.1660, Ρέικσμουζέουμ, Άμστερνταμ

Στην προηγούμενη ανάρτηση μιλήσαμε για τον Ολλανδό ζωγράφο Βερμέερ (1632-1675) και είδαμε σύντομα τη βιογραφία του. Το θέμα που θα μας απασχολήσει, όπως ήδη έχουμε αναφέρει, είναι το πως απεικονίζονται οι γυναίκες της Ολλανδικής κοινωνίας μέσα στο έργο του.

Πρώτος πίνακας που θα αναλύσουμε είναι ο αγαπημένος μου που φέρει την ονομασία "Η Γαλατού'' ή "Η Υπηρέτρια που χύνει το γάλα", ο οποίος χρονολογείται γύρω στο 1660 και βρίσκεται στο Ρέικσμουζέουμ στο Άμστερνταμ.

Η σκηνή παίρνει μέρος σε ένα εσωτερικό χώρο σπιτιού και φωτίζεται διακριτικά από μια απαλή αχτίδα στα αριστερά από το παράθυρο. Η Ολλανδική τέχνη του 17ου αι. χαρακτηρίζεται όπως έχουμε αναφέρει ήδη από θέματα και φόρμες που συνάδουν με την εσωτερική διακόσμηση: σκηνές καθημερινότητας, προσωπογραφίες και νεκρές φύσεις.

Τα αντικείμενα στο τοίχο  υποδηλώνουν το κοινωνικό περιβάλλον και  μας δίνουν πληροφορίες για το  σπίτι που στεγάζει το νοικοκυριό. Στο τραπέζι η νεκρή φύση έχει αποδοθεί με επιδέξιο ρεαλισμό. Επιδεικνύουν, επίσης, την ικανότητα του Βερμέερ να προσαρμόζει τη ζωγραφική του για να αποδώσει εύστοχα διαφορετικές επιφάνειες και δομές.

Η φιγούρα της γυναίκας είναι προφανώς η αλληγορία της ίδιας της ζωγραφικής καθώς έχει πάνω της τα τρία βασικά χρώματα: κίτρινο, μπλε, κόκκινο και είναι τόσο γοητευτική που μας κάνει σχεδόν να παραβλέψουμε τη φροντίδα με την οποία ζωγράφισε ο Βερμέερ την υπόλοιπη σκηνή. Η γυναικεία μορφή είναι ένα σοβαρό, γεροδεμένο κορίτσι που αποτελεί σχεδόν εμβληματική μορφή της Ολλανδίας του 17ου αιώνα. Είναι ευημερούσα και οικονόμα, σωματικά υγιής και ηθικά ενάρετη, χαρακτηριστικά τα οποία ο Βερμέερ φροντίζει να δώσει στις γυναίκες των έργων του. 

Ο πίνακας αυτός είναι διάσημος και θεωρείται ότι συμβολίζει την Ολλανδική αρετή της Οικονομίας, θεωρία που γίνεται άμεσα αντιληπτή εάν προσέξει κανείς το πόσο αποφασισμένη φαίνεται η γυναικεία μορφή ώστε να μην χυθεί ούτε σταγόνα γάλα. Το γάλα είχε σημαντική θέση στην Ολλανδική οικονομία. Έτσι, είναι μια καθημερινή σκηνή που της προδίδεται μεγαλύτερη έννοια, καθώς πρόκειται για μια ιεροτελεστία.

Αποτελεί, τέλος, ένα παραπέρα βήμα προς την κατεύθυνση της οπτικής εντύπωσης. Τα αντικείμενα προβάλλουν εδώ σαν αιώνιες φόρμες, τοποθετημένες σε έναν ιδανικό χώρο, ενώ ένας στιλπνός φωτισμός σκεπάζει πρόσωπα και αντικείμενα με την ίδια ψυχρή αποστασιοποίηση. 

Johannes Vermeer (1632-1675)

Ένας από  τους αγαπημένους μου ζωγράφους  είναι ο Ολλανδός Johannes Vermeer  (1632-1675). Ο Βερμέερ  έζησε και εργάστηκε στην περιοχή του Ντελφτ της Δυτικής Ολλανδίας κατά τον 17ο αι. Στην Ολλανδία η άνθηση της ζωγραφικής τον 17^ο αι. είναι ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια σε ολόκληρη την ιστορία της τέχνης. Κατά τον λεγόμενο Χρυσό αιώνα, στην Ολλανδία παρήγαγαν περισσότερουυς πίνακες από οποιαδήποτε άλλη χώρα που προορίζονταν για ιδιωτικές συλλογές.     

Για τη ζωή του έχουμε ελάχιστα στοιχεία, αλλά γνωρίζουμε ότι κύρια απασχόληση του πατέρα του και αργότερα του ίδιου ήταν το εμπόριο πινάκων. Επίσης, διετέλεσε μέλος, ίσως και Πρόεδρος, της Συντεχνίας του Αγίου Λουκά στο Ντελφτ (Ο Άγιος Λουκάς είναι ο προστάτης άγιος των ζωγράφων). Μετά το θάνατο του Φαμπρίτσιους Κάρελ (1622-1654) ο οποίος αποτέλεσε κεντρική φιγούρα της καλλιτεχνικής σκηνής του Ντελφτ στα μέσα του 17^ου αιώνα, άρχισε να αναπτύσσει το προσωπικό του ύφος, ένα ύφος κλασικό, πέρα από το χρόνο, μνημειώδες, που στηρίζεται στη γεμάτη πάθος αλλά και αποστασιοποιημένη ταυτόχρονα παρατήρηση της πραγματικότητας στις καθημερινές της εκφάνσεις, με τη σπιτική ζωή και ανυψώνεται στο επίπεδο της ποίησης.  Σήμερα, ο Βερμέερ θεωρείται σαν ένα από τους μεγαλύτερους Δασκάλους . 

Στους πίνακες του, η όσο το δυνατόν πιο πλήρης αναπαράσταση της πραγματικότητας επιτυγχάνεται με τη βοήθεια μηχανικών και εικονογραφικών μέσων:ο σκοτεινός θάλαμος[1],οι καθρέπτες, το απαλό και λεπτό χρώμα που η υφή του δεν καταστρέφει τη ψευδαίσθηση της απομίμησης, η τονική και γεωμετρική σπόδοση του ζωγραφικού χώρου, ο ‘γλυπτικός’χαρακτήρας των μορφών, όλα αυτά χρησιμοποιούνται χωρίς κανένα ενδοιασμό για να τονίσουν την εικαστική διαδικασία. Στα έργα του περιλαμβάνονται σηνές της καθημερινότητας, προσωπογραφίες, αλληγορίες και συμβολισμοί, ενώ ενδιαφέρον έδειξε και στις επιστήμες με απεικονίσεις της μουσικής, της γεωγραφίας , της αστρονομίας κλπ. 

Ένα από τα θέματα που πάντα ήθελα να αναφερθώ είναι στο πως ο Βερμέερ απεικονίζει τη γυναικεία φύση  μέσα  στο έργο του.  Ο Βερμέερ έδειξε μια εξαιρετική ικανότητα να εισχωρεί στη γυναικεία διανοια, στα αισθήματα και τα μυστικά της. Οι γυναίκες της Ολλανδικής κοινωνίας, σύμφωνα με το δόγμα του καλβινισμού[2],  ήταν φύλακες της οικογένειας, υπεύθυνες για την εκπαίδευση των παιδιών και προστάτιδες της ηθικής και της τάξης.  Ήταν γυναίκες εύρωστες και δραστήριες. Μέσα από το έργο του ο Βερμέερ μας εισάγει στον γυναικείο κόσμο της σεμνότητας, της συγκρατημένης χαράς, της σιωπηλής περισυλλογής αλλά και σε στιγμές διασκέδασης, ανησυχίας και πάθους.  

Βασική βιογραφία του Vermeer:

1632	Γεννιέται στο Ντελφτ
1652	Μετά το θάνατο του πατέρα του, συνεχίζει τη δουλειά ως έμπορος έργων τέχνης
1653	Παντρεύεται την Καταρίνα Μπόλνες
1654	Πεθαίνει σε ατύχημα ο Φαμπρίτσιους ο οποίος υπήρξε σημείο αναφοράς για τον Βερμέερ
1662-1663	Αναλαμβάνει σημαντικές θέσεις στη Συντεχνία των ζωγράφων
1664	Σύμφωνα με μαρτυρίες είναι μέλος της πολιτοφυλακής του Ντελφτ
1672	Ο οίκος της Χάγης τον καλεί στη Χάγη για να εκτιμήσει πίνακες
1675	Πεθαίνει σε ηλικία 43 ετών

  

---

[1]Ο θάλαμος σκοτεινός και ο θάλαμος φωτεινός είναι τεχνάσματα που χρησιμοποιούν το φως για να αποτυπώσουν το είδωλο ενός πορτρέτου, τοπίου κλπ. Στο χαρτί από όπου ο καλλιτέχνης μπορεί στη συνέχεια να το αντιγράψει ή να το αναπαράγει. Ο σκοτενός θάλαμος χρησιμοποιεί την ίδια οπτική αρχή που χρησιμοποιείται και στη φωτογραφία ενώ ο φωτεινός θάλαμος χρησιμοποιεί ένα πρίσμα για το σχηματισμό του ειδώλου.

[2] Η Ολλανδία είχε υιοθετήσει τον Καλβινισμό ως επίσημη θρησκεία της χώρας.

---

  Βιβλιογραφία:

"Βασικές έννοιες της Ιστορίας της Τέχνης", Heinrich Wolfflin, εκδ.Επίκεντρο, Θεσ/νίκη   2006.

 "Τέχνη και Οπτική Αντίληψη, Η ψυχολογία της δημιουργικής όρασης", Rudolf Arnheim,εκδ.Θεμέλιο, Αθήνα 2004.

"Το Μικρό βιβλίο των Μεγάλων Ζωγράφων" εκδ.Ψυχογιός, Αθήνα.

"Η Ευρωπαική Ζωγραφική του 17^ου αι.Το Μπαρόκ", Χρύσανθος Χρήστος, εκδ.Νέα Πορεία, Θεσ/νίκη 1973. 

O Tintoretto στην Εθνική Πινακοθήκη!

Μια σπάνια οροφογραφία η "Αλληγορία της μουσικής" (διασ. 3,35x2,40µ.), του Ιταλού καλλιτέχνη Tintoretto,Jacopo Robusti (1518-1594), θα βρίσκεται στην αίθουσα ευρωπαικών συλλογών της Εθνικής Πινακοθήκης στην Αθήνα. 

Στο έργο βλέπουμε τη φτερωτή μορφή της Διάνοιας σε μια σύνθεση που υπάρχουν τρεις γυναικείες μορφές. Μια αοιδός, μία που χορδίζει το λάουτο της και μια άλλη που φαίνεται να ακούει προσεκτικά. Θεωρείται ένα έργο που δεν αναπαριστά    την ίδια τη μουσική εκτέλεση, αλλά το συντονισμό που είναι απαραίτητη προυπόθεση για τη μουσική.

Ένα άλλο έργο του ίδιου καλλιτέχνη που βρίσκεται στην Εθνική Πινακοθήκη είναι " Η Αγία Μαργαρίτα", που χρονολογείται περίπου το 1550.

Ο Tintoretto είναι ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους της Βενετικής Σχολής στη «Χρυσή εποχή» της Βενετίας στο τέλος της Αναγέννησης (16ος αιώνας).Το όνομα του συνδέεται με ονόματα όπως του Βερονέζε (Veronese), του Σιαβόνε (Schiavone), του Σαλβιάτι (Salviati) και  του Τισιανού (Titian), ενώ από το 1540 περίπου γίνεται φανερή η επίδραση του Μιχαήλ-Αγγέλου (Michelangelo) στα έργα του.

http://www.jacopotintoretto.org/

Εθνική Πινακοθήκη

Gallery of art

Πηγές: Τα Νέα, Περιοδικό Αρχαιολογία

Το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης επιστρέφει στην Αίγυπτο αντικείμενα

Ένα αξιοσημείωτο νέο είναι ότι το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης δέχθηκε να επιστρέψει στην Αίγυπτο θραύσματα, που προέρχονται από τον τάφο του  Τουταγχαμών, φαραώ της 18ης δυναστείας που  πέθανε σε ηλικία 18 ετών και ανακαλύφθηκε το 1922 από τον Βρετανό αρχαιολόγο Κάρτερ.

Τέσσερα από τα αντικείμενα, σύμφωνα με την ανακοίνωση, έχουν «σημαντικότερο ιστορικό ενδιαφέρον», ιδιαίτερα ένα μικρό σκυλί από ορείχαλκο και ένα στοιχείο περιδέραιου που αναπαριστά μια σφίγγα.

Μήπως να ελπίζουμε και για τα δικά μας;

Πηγή:Περιοδικό Αρχαιολογία, in.gr

Αρχαίοι Ελληνικοί Θησαυροί

14 Απριλίου-31 Δεκεμβρίου 2010
Νομισματικό Μουσείο, Ιλίου Μέλαθρον, Πανεπιστημίου 12 Αθήνα, Ελλάδα.
Ώρες λειτουργίας: Τρίτη-Κυριακή 8:30 -15:00

Πληροφορίες στα τηλέφωνα: 210 3612190, 210 3612519
www.nma.gr
nm@culture.gr

Βραβείο στο Μουσείο της Ακρόπολης

Το βραβείο του «Καλύτερου Μουσείου του Κόσμου» κέρδισε το Μουσείο της Ακρόπολης στον διαγωνισμό που πραγματοποίησε η Ένωση Δημοσιογράφων Τουριστικών Συντακτών Βρετανίας.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Ένα καλό site που θα ήθελα να σας προτείνω είναι του φίλου μου Κωνσταντίνου στο οποίο μπορείτε να βρείτε εκπαιδευτικό υλικό, παρουσιάσεις, κείμενα & άρθρα για την ιστορία και την αρχαιολογία.

http://www.istoriakaiekpaideysi.gr/